Een gevaarlijke mocktail: mijn leven naast iemand met een drankprobleem.

Er zijn momenten in een mensenleven waarop je terugkijkt en jezelf bijna niet meer herkent. Alsof je naar een oude foto kijkt waarvan je weet dat jij het bent, maar waarvan de ogen iets laten zien dat je nu pas begrijpt.

Zo kijk ik terug op de jaren die ik doorbracht naast een vrouw die ik liefhad, maar die meer en meer verdween in de schaduw van haar drankgebruik en haar gedrag en karakter.

Het begon subtiel — zoals veel grote dingen beginnen

In het begin zag ik niets. Of beter gezegd: ik wilde niets zien. Ik hoorde wat haar familie zei, ik hoorde wat zijzelf vertelde, en ik nam het allemaal maar aan.

“Ze mag toch wel een drankje? Iedereen drinkt toch weleens? Het is weekend, ze heeft vrij.”

Het klonk redelijk. Het klonk normaal.

Maar wat ik later leerde: normaliteit is een dun laagje vernis dat gemakkelijk breekt zodra je er iets harder op drukt.

Want het ging nooit om dat ene drankje.

Het ging om het niet stoppen. Om het steeds doordrinken. Om het doen alsof alles prima was, terwijl haar glas nooit onaangeroerd bleef.

En daarna — bijna routine — vrolijk de auto in stappen, alsof de wereld zich altijd naar haar wens zou schikken.

De andere kant van de glimlach

Onder het oppervlak lag iets anders.

Dat merkte ik wanneer de vrolijkheid omsloeg in boosheid, of in dat bijtende sarcasme dat alleen mensen bezitten die te diep in het glas hebben gekeken.

Soms werd ze agressief, snauwend, scherp, alsof ik opeens een vijand was.

En ik — ik ving het op. Ik zei dat het wel ging. Ik wilde de vrede bewaren.

Waarom? Misschien hoopte ik dat liefde sterker was dan gewoonte.

Misschien wilde ik simpelweg niet toegeven dat ik naast een probleem leefde dat ik niet kon oplossen.

De jaren ontstapelden zich als lege flessen

Ik deed niets.

De tijd wel.

Wat begon als weekenddrinken werd een vast patroon.

Thuis na het werk “een glas wijn om te ontspannen”, en daarna nog een.

Het werd een ritme binnen haar leven, een soort stille motor die haar draaiende hield — of dat leek het tenminste.

Pas aan het einde van de relatie begon ik de kleine trucs te begrijpen.

De flessen wijn onder de stoel van haar auto. 

De boodschappen doen een andere wijk, zodat niemand haar vaste aankopen herkende.

Mondwater gaan gebruiken, zogenaamd voor de nicotinelucht.

Altijd al veel koffie. En dan opeens energiedrankjes, nog voor de ochtend goed en wel begonnen was. Dit alles om wakker te blijven.

Elke truc fluisterde een waarheid die ze nooit hardop wilde zeggen.

Vakanties: het theater van de onthouding

Op vakantie merkte ik het het duidelijkst.

Daar kon ze niet drinken zoals thuis.

En dus kwam er een andere strijd naar boven: het ongeduld, de irritatie, het maken van ruzies om niets.

Alsof de wereld telkens net niet deed wat zij wilde — en dat ik daar persoonlijk verantwoordelijk voor was.

Ik dacht toen nog steeds dat het “wel mee zou vallen”.

Misschien omdat liefhebben soms hetzelfde is als jezelf voor de gek houden.

De avond die iets had moeten veranderen

Een paar jaar geleden op oudejaarsavond zag ik haar in een staat die ik nooit meer wilde meemaken.

Ze wist niet meer waar ze was, wat ze zei, waarboven of waarbeneden lag.

Ze was een schim van zichzelf.

Maar zelfs toen... zelfs toen gingen er geen alarmbellen af.

Alsof ik al zo gewend was geraakt aan het patroon dat ik het abnormaler vond om me zorgen te maken dan om het te laten gebeuren.

Ik werd een keer gebeld door haar jongste dochter.

Ze was haar moeder kwijt. Kreeg geen telefonisch contact.

Bij controle/zoeken bleek ze gewoon thuis — in coma in bed, niet wakker te krijgen.

Dat had mijn moment van ontwaken moeten zijn.

Dat was het niet.

De ontkenning als laatste verdedigingsmuur

Wat me pas later opviel: haar jongste dochter begon steeds vaker iets te zeggen over het drinken van haar moeder.

Maar de rest van de familie bleef het wegwuiven.

“Laat haar. Het is weekend.”

Alsof dat een vrijbrief was om zichzelf langzaam uit te wissen.

Tot op de dag van vandaag blijft ze ontkennen dat er iets mis is.

En ik weet nu: ontkenning is een muur die harder is dan waarheid en dikker dan liefde. Het wordt in stand gehouden door haar familie, die hebben hetzelfde probleem.

De gevaarlijke mix die ons brak

De drank was niet het enige probleem in onze relatie.

Maar het was wel een constante factor, een sluimerende aanwezigheid die alles beïnvloedde.

Samen met het narcistische karakter die steeds meer naar voren kwamen, werd het een gevaarlijke combinatie.

Een cocktail zou ik het bijna noemen — maar daar gaat een alcoholist op aan.

En wat ons mede kapotmaakte was dus geen cocktail, maar een mocktail: iets waarvan ik dacht dat het eruitzag als liefde, als warmte, als verbinding, maar in feite misleidend was, hol, en vol verborgen ingrediënten.

Waarom ik dit opschrijf

Dit is geen aanklacht.

Dit is geen verwijt.

Dit is een getuigenis.

Ik schrijf dit omdat ik eindelijk durf te zien wat ik zo lang heb genegeerd.

Omdat ik nu begrijp hoe gemakkelijk je jezelf kunt verliezen naast iemand die zichzelf verliest.