Wanneer de hulpverlener hulp nodig heeft

Hier zat ik dan. Op de stoel van de cliënt. Tenminste, dat was het plan.

Maandagochtend, elf uur. Vaste prik. Mijn vaste psycholoog. Een moment dat normaal gesproken draait om mij, mijn hoofd, mijn gedoe.
Maar het begon anders.

Het bezoek begon met een diepe zucht. Zo’n zucht die niet per ongeluk ontsnapt, maar ergens vandaan komt.

Ik keek haar aan en dacht: hoor ik dat goed?
En voordat ik het zelf doorhad, floepte het eruit:
“Dat klinkt niet best zo op de maandagochtend. Heb je er nog zin in?”

Ik zei het half lachend, half serieus. En precies dát leek genoeg.
Alsof ik onbewust een deur openzette.
Ze voelde de vrijheid om te vertellen. Over haar werk. Over hoe ze ongevraagd in een positie werd geplaatst waar ze niet om had gevraagd. Over verwachtingen die niet de hare waren. Over verantwoordelijkheden die haar werden toegeschoven. En vooral: over hoeveel energie dat vrat.

En daar zat ik. Te luisteren. Te knikken. Te herkennen.
Op een gegeven moment zei ik, meer als grap dan als voorstel:
“Zal ik anders op jouw stoel gaan zitten en jij op de mijne?”

We lachten. Maar het was ook ongemakkelijk raak.
Het gesprek duurde een kwartier. Vijftien minuten waarin het niet over mij ging.
Ik stelde geen diagnoses, gaf geen adviezen. Ik luisterde. Ik benoemde wat ik hoorde. Ik toonde begrip voor haar gevoel en haar positie. Precies datgene waarvoor ik daar zelf zat.

Toen maakte zij het bruggetje. Terug naar mij.
Over grenzen stellen. Over het aanvoelen van behoeftes. Over hoe makkelijk het is om in een rol te stappen die niet van jou is.
Ik voelde bijna bewondering: kijk, ze pakt ’m weer terug.
Tot aan het einde.

Aan het eind van de sessie zei ze een zin die bleef hangen. Zo’n zin die je pas later écht hoort:
“Mijn gereedschapskist naar jou toe is leeg.”

Ik glimlachte, maar van binnen dacht ik:
Nou lekker dan. Ik ben dus niet te helpen.
Ik liep naar buiten met een vreemd gevoel. Alsof ik én iets had gegeven, én iets was kwijtgeraakt. Alsof de rollen even verschoven waren en niet helemaal meer terug op hun plek vielen.

Misschien is dit precies waar het over gaat.
Hoe snel je ongevraagd op de stoel van de ander belandt.

Hoe vanzelfsprekend het soms voelt om ruimte te maken voor iemand anders, zelfs als die ander daar professioneel gezien niet zou moeten zitten.

En hoe dun de lijn is tussen empathie en jezelf vergeten.

Gelukkig is er beweging.
Hoogstwaarschijnlijk ga ik naar een andere organisatie. Een nieuw begin. Een andere stoel.
Eentje waar ik hopelijk gewoon weer mag zitten.
Zonder zuchten vooraf.

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De Wachtkamer van de Ziel

Soms hoor je verhalen over de GGZ en denk je: het zal wel meevallen. Tot je er zelf middenin zit. Tot je merkt hoe het voelt om hulp te vragen  en dan te moeten wachten. --- Je hoort erover, je leest het in de krant, je ziet de cijfers: de wachttijden in de GGZ lopen op. Maar pas als je er zelf middenin zit, voel je wat dat echt betekent. Hulp zoeken is geen makkelijke stap. Niemand besluit zomaar: ik heb hulp nodig. Daar gaat vaak een lange strijd aan vooraf — met jezelf, met je gedachten, met de schaamte, de twijfel, de angst. En dan, eindelijk, als je die drempel over bent… kom je in een andere strijd terecht. Een strijd tegen het systeem. Een jaar is lang, als je op bent Daar waar zorg eigenlijk direct nodig is, word je op een wachtlijst gezet. “Gemiddeld zes maanden,” zeggen ze dan. Maar dat kan zomaar oplopen tot een jaar. Een jaar waarin je probeert te overleven, te functioneren, te doen alsof. Een jaar waarin het leven doorgaat, maar jij stilstaat. Het klinkt hard, maar het...
Meer lezen

In moeilijke tijden leer je pas echt je vrienden kennen

Soms lijkt het leven moeiteloos te gaan. Alles loopt, mensen zijn om je heen, en de dagen vullen zich vanzelf. Totdat er iets breekt. Totdat het donker wordt — vanbinnen of om je heen — en je merkt dat niet iedereen blijft staan wanneer het moeilijk wordt. Ze zeggen weleens: in moeilijke tijden leer je pas echt je vrienden kennen. Dat klinkt als een cliché, tot het moment dat je er zelf middenin zit. Tijdens mijn mentale worsteling — een donkere periode waarin ik er slecht aan toe was — merkte ik hoe waar die woorden zijn. Mensen van wie ik dacht dat ik op ze kon bouwen, bleken ineens ver weg. Eigenlijk wist ik het al, ergens diep vanbinnen, maar nu kon ik er niet meer omheen. Voor sommigen was ik blijkbaar vooral de zorgverlener, de luisteraar, de regelaar of de geldboom. Zodra ik zelf (even) niet sterk was, (b)leek ik mijn waarde te verliezen. Dat was confronterend. Hard zelfs. Maar het was ook een moment van helderheid. Want wat overblijft na zo’n storm, is echt. Tegelijk gebeurde e...
Meer lezen

Gaslighting – als liefde langzaam aan het licht knaagt

Soms begint iets als een sprookje. Een liefde die alles lijkt te raken, waarin elk gebaar klopt, elk woord warmte draagt. Je gelooft dat dit het is — de verbinding waar je altijd naar hebt verlangd. Maar ergens onderweg begint het licht te flikkeren. Niet plots, maar langzaam. Alsof iemand zachtjes aan de knoppen draait tot je niet meer zeker weet wat echt is en wat niet. Dat is de kracht — en de wreedheid — van gaslighting. Een onzichtbare erosie van vertrouwen, die begint met liefde en eindigt in verwarring. --- De sluipende verandering Gaslighting is geen storm, maar mist. Ze sluipt binnen in kleine opmerkingen, een lachje dat eigenlijk pijn doet, een blik die afkeurt in plaats van begrijpt. Eerst lijkt het niets, maar langzaam verdwijnt er iets wezenlijks. Vriendschappen worden minder belangrijk gemaakt, keuzes worden in twijfel getrokken. De wereld, ooit vol kleur en mensen, wordt steeds kleiner. En ergens onderweg verschuift het perspectief: de ander lijkt altijd gelijk te hebben...
Meer lezen